donderdag 15 februari 2018

Felix Weingartner 6: Beethoven Symfonie no.8 (1927)


Felix Weingartner, voluit Paul Felix Weingartner, Edler von Münzberg (Zara, 02.06.1863 - Winterthur, 07.05.1942): Oostenrijks dirigent, componist en pianist. Studeerde bij Wilhelm Mayer (1831-1898), die ook les gaf aan Ferruccio Busoni, en had les van Carl Reinecke en Salomon Jadassohn. Werd in Weimar een van de leerlingen van Franz Liszt.
1884: Liszt hielp met de productie van de opvoering van Weingartners opera Sakuntala. Werd dirigent bij de opera van Königsberg
1885-1887: Kapellmeister in Danzig
1887-1889: Hamburg
1889-1891: Mannheim
1902: dirigeerde in Mannheim alle 9 symfonieën van Beethoven
1907-1910: Wiener Hofoper, als opvolger van Gustav Mahler
1908-1927: Wiener Philharmoniker
1912-1914: Kapellmeister in Hamburg (opnieuw), en Boston Opera Company (U.S.A.)
1927-1934: Bazel Symfonie-Orkest
Weingartner gaf ook les (o.m. aan Paul Sacher en Josef Krips). Hij gebruikte daarbij filmopnamen van zichzelf als didactisch hulpmiddel. 

Weingartner componeerde 11 opera's, 7 symfonieën, 4 symfonische gedichten, liederen en kamermuziek in een laat-romantische stijl.

Hij was de eerste die alle 9 symfonieën van Beethoven opnam, en de tweede (na Leopold Stokowski) die de 4 symfonieën van Brahms op de plaat zette. 

Een van mijn favoriete dirigenten, nogal onderschat vind ik. Een dirigent, dichter in de sfeer van Toscanini dan in de sfeer van Furtwängler. Een hekel aan overdreven geromantiseer en tempi e.d., hij had om die reden felle kritiek op Hans vond Bülow. Verfrissend, zeker gezien de tijd waarin hij dirigeerde. 


Op Facebook staat een filmpje waarop we Weingartner de ouverture van Der Freischütz van Weber zien dirigeren (1932), met Marcel Moyse als fluitist in het orkest. We zien een sobere manier van dirigeren.

In 1910 en 1913 nam hij enkele platen op met zijn 3e vrouw mezzo-sopraan Lucille Marcel (1877-1921) (hij is in totaal 5 keer getrouwd geweest) en nog 2 orkestplaten in 1914. Vanaf juni 1923 tot februari 1940 heeft hij veel complete werken voor Columbia opgenomen. 

Weingartner heeft de 8e symfonie van Beethoven 3x opgenomen: een akoestische opname in 1923, een elektrische in 1927 (deze opname) en tot slot nog één in 1936. 
Deze opname was onderdeel van de herdenking van het sterfjaar van Beethoven in 1927, waarbij Columbia als eerste platenlabel alle elektrisch opgenomen symfonieën van Beethoven uitbracht met de volgende dirigenten:

Symfonie no.1: Sir Georg Henschel (1926-1927)
Symfonie no.2: Sir Thomas Beecham (1926)
Symfonie no.3: Sir Henry J. Wood (1926)
Symfonie no.4: Sir Hamilton Harty (1926)
Symfonie no.5: Felix Weingartner (1927)
Symfonie no.6: Felix Weingartner (1927)
Symfonie no.7: Felix Weingartner (1927)
Symfonie no.8: Felix Weingartner (1927)
Symfonie no.9: Felix Weingartner (1926)

Lastig was dat bij enkele plaatkanten tijdens deze opname de snelheid iets toeneemt, waardoor de toon zakt als de plaat met een constante snelheid wordt afgespeeld. Ik heb dat geprobeerd te corrigeren. Verder vind ik het een erg heldere opname voor die tijd waar ik met veel plezier naar luister.


Ludwig van Beethoven: Symfonie no.8 in F op.93 (1812):
1  allegro vivace e con brio    7:01
2  scherzando: allegretto    3:21
3  tempo di menuetto    3:46
4  allegro vivace    7:34
Royal Philharmonic Orchestra o.l.v. Felix Weingartner
78t 30 cm: Columbia L 1903-5 
1:      Opname 28-11-1927    (W)AX 2412-13
2-4: Opname 27-11-1927    (W)AX 2404-2407
Totale tijd:   21:42

Download mp3

1 opmerking: