maandag 30 juni 2014

Roy Bargy, Paul Whiteman: Gershwin Pianoconcert in F (Columbia, 1928)


Vorige week keek ik weer eens in een kringloopwinkel bij mij in de buurt en daar vond ik de eerste opname van het pianoconcert in F van George Gershwin (26.09.1898 - 11.07.1937) met pianist Roy Bargy met het orkest van Paul Whiteman op 3 Columbiaplaten!

Een dag nadat de dirigent Walter Damrosch (1862-1950) de première zag van Rhapsody in blue (in 1924) gaf hij George Gershwin de opdracht om een pianoconcert te schrijven voor het New York Symphony Orchestra, inclusief orkestratie. Het werd een concert in 3 delen, met duidelijke jazz-, blues- en ragtime-invloeden. 
De première vond plaats in New York, Carnegie Hall, door het New York Symphony Orchestra gedirigeerd door Walter Damrosch op 3 december 1925 met George Gershwin als solist.
Voor de eerste opname in 1928 maakte Ferde Grofé (1892-1972) het arrangement voor het Paul Whiteman Orchestra. Het gerucht gaat dat George Gershwin zelf de celestapartij voor zijn rekening neemt, maar dat lijkt me onwaarschijnlijk. Het is daarentegen vreemd dat Paul Whiteman de componist kennelijk niet heeft uitgenodigd om de solopartij te spelen, zoals bij de Rhapsody in Blue wel twee keer gebeurde (een akoestische opname in 1924 en een elektrische in 1927). Mogelijk voelde Paul Whiteman zich gepasseerd en maakte hij gebruik van zijn eigen pianist en arrangeur. Ook al is er geen gebruik gemaakt van de orkestratie van Gershwin zelf (die het orkestreren, toen hij de opdracht kreeg, nog moest leren) het is en blijft een boeiende eerste opname van het concert.  

Roy Bargy (31.07.1894 - 16.01.1974): Amerikaans componist en pianist. Begon in 1919 bij de Imperial Piano Roll Company in Chicago te werken als pianist, arrangeur en componist. Was van 1920-1922 leider, pianist en arrangeur van het Benson Orchestra of Chicago, werkte later bij de orkesten van Isham Jones en Paul Whiteman. Werkte vanaf 1943 voor Jimmy Durante.

Van Paul Whiteman zijn hier en hier enkele opnamen te horen op mijn blog 78 toeren curiosa.

George Gershwin: Pianoconcert in F
1  allegro    11:19
2  adagio - andante con moto    7:21
3  allegro agitato    4:28
Roy Bargy, piano
Paul Whiteman and his orchestra
78t 30 cm: Columbia 9665-7   (w)98568-70; 98576; 98578; 98575
Opname tussen 15-09-1928 en 05-10-1928
Totale tijd:   23:08

Download mp3

vrijdag 27 juni 2014

La Société des Instruments Anciens (Columbia, 1929)


Henri Casadesus (Parijs, 30.09.1879 - 31.05.1937): violist en viola d'amore-speler. Studeerde bij Albert Lavignac (1846-1916) en altviool bij Théophile Laforge (1863-1918) aan het conservatorium van Parijs. Won een Premier Prix in 1899.
1901-1931: La Société des Instruments Anciens, een kwintet dat "oude muziek" speelde, in 1901 opgericht door Henri Casadesus. Het kwintet speelde regelmatig zogenaamde net ontdekte muziek, zoals van Mozart (Adélaïde Concert, in feite geschreven door Marius Casadesus), een concert in D voor altviool van Carl Philipp Emanuel Bach, maar waarschijnlijk door Henri Casadesus gecomponeerd. Henri heeft ook altvioolconcerten van "Händel" en van "Johann Christian Bach" gecomponeerd.
1910-1917: violist in het Quatuor Capet.

Michel Pignolet de Montéclair (04.12.1667 - 22.09.1737): Franse componist uit de Barok. Zoon van een wever. Vanaf 1786 voegde hij "de Montéclair" toe aan zijn naam (een slot uit zijn geboortestad). Zeer gezien als docent (gaf o.m. les aan de dochters van François Couperin). Speelde contrabas in het opera-orkest in Parijs, had vanaf 1721 een muziekwinkel.
Complete titel van het stuk:
Les plaisirs champêtres où Les tentations de la bergère et l'amour vainqueur (de landelijke genoegens of de verleidingen van de herderin en de overwinnende liefde).

De bezetting van La Société des Instruments Anciens:
Henri Casadesus: viola d'amore
Marius Casadesus: quinton (5-snarige viool)
Lucette Casadesus: viola da gamba
Maurice Devilliers: basse de viole
Regina Patorni-Casadesus: klavecimbel



Michel Pignolet de Montéclair: Les plaisirs champêtres
1  Ritournelle et passe-pied    3:51
2  Entree des Bergers    4:13
3  Cortège des Musettes et des Vieilles    3:00
4  Ronde du bonheur    3:34
La Société des Instruments Anciens
78t 30 cm: Columbia LFX 19-20   (W)LX 1160-3
Opname 09-11-1929
Totale tijd:   14:38

Download mp3

zondag 15 juni 2014

Arthur de Greef (HMV, 1917)

Arthur de Greef

Arthur de Greef (10.10.1862 - 29.08.1940): Belgisch pianist en componist. Als jongen ging hij in 1873 naar het Koninklijk Conservatorium  te Brussel (bij m.n. Louis Brassin, een leerling van Ignaz Moscheles) en studeerde daar in 1879 – nog maar pas 17 jaar – af met een Premier Prix  voor piano, tegelijk met Isaac Albeniz. 
Voor verdere studie ging hij naar Franz Liszt in Weimar, waar hij twee jaar bleef. 
Daarna reisde hij als concertpianist door Europa en Noord-Amerika. 
Ook gaf hij samen met Camille Saint-Saëns een reeks pianoconcerten. 
Hij raakte bevriend met Edvard Grieg, die hem “de beste uitvoerder van mijn muziek die ik ooit ben tegengekomen” noemde, hoewel uit andere bronnen zou blijken dat hij datzelfde van de Australisch-Engelse pianist/componist Percy Grainger heeft gezegd. De Greef is in ieder geval de eerste die het complete pianoconcert van Grieg heeft opgenomen. 
Sinds 1887 heeft hij jarenlang les gegeven aan het Conservatorium in Brussel, tot zijn gezondheid dat niet meer toeliet.
Vanaf zijn dertigste begon De Greef met componeren. Hij componeerde in een post-romantische stijl, maar zijn composities worden nauwelijks uitgevoerd. Zijn 2 pianoconcerten behoren tot zijn bekendste werken.

Kijk hier voor eerdere uploads op mijn blog met muziek, uitgevoerd door Arthur de Greef: de Variations Symphoniques van Franck (1922), het 2e pianoconcert van Liszt (1930), de Kreutzer Sonate, met Isolde Menges, viool (1925), en sonatine op.137 van Schubert, ook met Isolde Menges, viool (1927).
Damian heeft een aantal prachtige transfers gemaakt van opnamen van Arthur de Greef.
Hier vind je een discografie van Arthur de Greef.
Volgens die lijst zou deze plaat opgenomen zijn in 1918; volgens de CHARM database is deze plaat opgenomen op 27.12.1917. Die datum hou ik maar aan.



Robert Schumann:
1  Faschingschwank aus Wien op.26: Finale    3:55
2  Arabesque op.18 (ingekort)    3:40
Arthur de Greef, piano
78t 30 cm: HMV D 49  (05638/9)   HO 3022 af / HO 3025 af
Opname 27-12-1917

Download mp3

maandag 9 juni 2014

Sam Swaap (HMV, 1927)


Sam Swaap (1889-1971): Nederlands violist en dirigent. Studeerde aan het conservatorium van Amsterdam en bij Carl Flesch (1873-1944), de beroemde vioolpedagoog die leerlingen had als Szymon Goldberg, Ida Haendel, Josef Hassid, Isolde Menges, Ginette Neveu, Ricardo Odnoposoff, Joachim Röntgen, Max Rostal, Henryk Szeryng, Henri Temianka en Josef Wolfsthal
1900-1913: violist van het Concertgebouworkest
1913-1915: concertmeester te Abo (Finland)
1915-1917: tweede concertmeester van het Residentie Orkest, Den Haag
1917-1947: eerste concertmeester van het Residentie Orkest, Den Haag.
Daarnaast werkzaam als solist, kamermuziekspeler en leider van enkele kamerorkesten.
ook dirigent van het Haagse Westnederlands Symfonie Orkest.
Vormde o.m. een duo met de cellist Charles van Isterdael, met wie hij ook 78t.platen opnam. Dit duo maakte ook onderdeel uit van het Haagsche StrijkkwartetSam Swaap, eerste viool; Adolf Poth, tweede viool; Jean Devert, altviool; Charles van Isterdael (1873-1962), cello. Ik weet niet precies hoe lang dit kwartet bestaan heeft: het werd in 1918 opgericht en vierde in ieder geval in 1938 hun 20-jarig bestaan, met ongewijzigde bezetting. Er bestaat een Polygoon beeld- en geluidsfragment van dit kwartet wat helaas niet online te zien is.
De componist Léon Orthel (1905-1985) heeft zijn Capriccio op.19 (1939) aan Sam Swaap opgedragen.

Eerder heb ik enkele akoestische opnamen uit 1923 en 1924 met Sam Swaap, Charles van Isterdael en het Haagsche Strijkkwartet ge-upload.

De data van onderstaande opnamen 1 t/m 4 heb ik uit het boek HMV / De stem van zijn meester: The Dutch Catalogue van Alan Kelly en Jacques Klöters. Maar het 25 cm-plaatje HMV B 3852 staat er niet in, ook in de CHARM database komt hij niet voor. 
De pianiste op de opnamen 1 t/m 4 is ene Madame Adami.



Sam Swaap, viool
1 t/m 4: Madame Adami, piano

1  Jules Massenet - "Thais": Méditation    4:25
2  Ludwig van Beethoven: uit pianosonate no.8 "Pathétique": adagio    4:41
    78t 30 cm: HMV C 4842   (2-097908/9)  Cc10786-1 / Cc10773-1
    Opname 1: 31-05-1927
    Opname 2: 30-05-1927

3  Ludwig van Beethoven: Vioolromance no.2 in F (ingekort)    4:43
4  Antonin Dvorak: Larghetto    3:58
    78t 30 cm: HMV C 4856  (2-097912/3)  Cc 11002-1 / Cc 11523-2
    Opname 3: 02-06-1927
    Opname 4: 22-09-1927

5  Manuel de Falla: La jota    3:11
6  Gabriel Fauré: Berceuse op.16    3:17
    78t 25 cm: HMV B 4852  (30-6759/60)  OB 1018-1 / OB 1023-2
    Opname 1927?



Download mp3