maandag 30 april 2012

Aubrey Brain, Sir A. Boult - Mozart (HMV, 1940)


Aubrey Brain (12.07.1893 - 21.09.1955): Britse hoornist en docent, en de vader van Dennis Brain, die nog beroemder werd als hoornist.  Zijn broer Alfred was ook hoornist. Zijn andere zoon, Leonard Brain, was hoboïst.
In 1911, op z'n 18e, werd Aubrey benoemd tot eerste hoornist in The New Symphony Orchestra (later: Royal Albert Hall Orchestra). Hij speelde in diverse orkesten, w.o. tot 1943 in het BBC Symphony Orchestra, maar moest zich om gezondheidsredenen terugtrekken. Sinds 1923 gaf hij les op het Royal College of Music. Lees meer over hem op Wikipedia, of op deze site, met o.a. een index  op welke opnamen Audrey Brain meespeelt.

Adrian Boult (1889-1983), Sir sinds 1937. Studeerde o.a. in Leipzig bij Artur Nikisch en Max Reger. 
1924-1930: City of Birmingham Symphony Orchestra.
1930-1950: dirigeerde het door hem opgerichte BBC Symphony Orchestra op tot zijn gedwongen vertrek vanwege zijn pensioengerechtigde leeftijd in 1950. 
1951-1957: chefdirigent van het London Philharmonic Orchestra, daarna President van dit orkest. Gaf concerten en maakte opnamen met dit orkest tot 1978. Lees meer over hem op Wikipedia.
Boult is hier te horen op mijn blog samen met Wilhelm Backhaus in het 1e pianoconcert van Brahms, een opname uit 1932.

Wolfgang Amadeus Mozart: Hoornconcert no.3 in Es KV 447
1  allegro    6:47
2  romanza (larghetto)    4:09
3  allegro    3:26
Aubrey Brain, hoorn
BBC Symphony Orchestra o.l.v. Sir Adrian Boult
78t 30 cm: HMV DB 3973-4   2EA.8663-3; 4-1; 5-2; 6-2
Opname 09-04-1940
Totale tijd:  14:22

Download mp3

dinsdag 24 april 2012

Albert W. Ketèlbey (Columbia, 1927-1930)


Nu eens een lichte toets op mijn blog met over het algemeen toch behoorlijk serieuze muziek. Albert W. Ketèlbey (09.08.1875 - 26.11.1959): Engels componist, dirigent en pianist. Was sinds 1906 meer dan 20 jaar muziekdirecteur van de Columbia Graphophone Company en maakte meer dan 600 platen waarbij hij The Court Symphony Orchestra, the Silver Stars Band en andere ensembles dirigeerde. Ketèlbey werd buitengewoon populair (en rijk) met zijn compositie In a monastery garden (1915) en dit soort licht klassieke programmamuziekjes met wat exotische inslag, zoals  In a Persian market, In a Chinese temple garden, By the blue Hawaiian waters en In the mystic land of Egypt. Hoewel hij ook titels hanteerde als Bells across the meadows, In a camp of ancient Britons, en Cockney Suite. Lees meer over hem op Wikipedia.
In deze post 5 opnamen van Ketèlbey, opgenomen op 4 Columbia's in de periode 1927-1930.
Overigens heb ik op mijn blog 78 toeren: curiosa, wereld, jazz ook een opname op een akoestisch opgenomen Regal 25cm plaat staan, waarin Ketèlbey met The Silver Stars Band o.a. In a Chinese temple garden uitvoert. Ik geef toe: deze Ketèlbey opnamen hadden ook op die blog niet misstaan... 
Nellie Walker komen we overigens als zangeres ook tegen in 2 opnamen uit 1920 op mijn blog 78 toeren opera en zang, m.n. in The Beggar's Opera en in Gilbert and Sullivan's The Yeomen of the Guard.



Albert W. Ketèlbey:
1  In a monastery garden    6:04
    
78t 30 cm: Columbia 9403  WAX 3107/8  
    Opname 11-11-1927

2  Sanctuary of the heart    6:00
    
78t 30 cm: Columbia 9405  WAX 3109/10  
    Opname 11-11-1927

3  By the blue Hawaiian waters    7:28
    
78t 30 cm: Columbia CX.9864  WAX 4937/8  
    Opname 23-05-1929

4  The clock and the Dresden figures    3:21
5  Wedgwood blue    3:43
    
78t 30 cm: Columbia DX 27  WAX 5420/1  
    Opname 27-02-1930

Albert W. Ketèlbey's Concert Orchestra o.l.v. Albert W. Ketèlbey
1 + 2: Nellie Walker, alt


Download mp3

maandag 23 april 2012

Budapest SQ 8: Beethoven SQ op.130 (HMV, 1927-28)


Opnieuw een album met 4 78t.platen van het Budapest String Quartet. Zoals u aan onderstaande tabel kunt zien geldt voor deze opname hetzelfde verhaal als bij de vorige post met het Schubert strijkkwartet (Budapest SQ 7):
Emil Hauser (1893-1978), van 1917-1932, 1e viool: kant 1 t/m 8
Imre Pogany (1893-1975), van 1920-1927, 2e viool: kant 1, 7 en 8
Josef Roismann (1900-1974), van 1927-1932 2e viool; van 1932-1967 1e viool:
kant 2 t/m 6
István Ipolyi (1886-1955), van 1917-1936, altviool: kant 1 t/m 8
Harry Son (1880-1942), van 1917-1930, cello: kant 1 t/m 8
Dus Imre Pogany is op 3 plaatkanten te horen, ook al staat dat niet op de plaatlabels vermeld.

Side
Mov.
DB
Matrix
Date
01
mov. 1

1547
08321
Cc 10169
14-02-1927
02
08374
Cc 12468-2
24-01-1928
03
mov. 2
1548
08375
Cc 12469-1
24-01-1928
04
mov. 3
08376
Cc 12470-1
24-01-1928
05
1549
08377
Cc 12471-1
24-01-1928
06
mov. 4
08378
Cc 12472-2A
24-01-1928
07
mov. 5
1550
08322
Cc 10170-1
14-02-1927
08
08323
Cc 10171-2
14-02-1927

Op de plaatlabels worden de delen 1 en 2 beschouwd als 1 deel en beslaat het strijkkwartet dus 4 delen i.p.v. 5. Het 6e deel, als vervanging van de Grosse Füge, is weggelaten.
In 1934 heeft het Budapest Strijkkwartet op 130 opnieuw opgenomen, nu op 6 platen, dus neem ik aan wel met het 6e finaledeel toegevoegd.

Ludwig van Beethoven: Strijkkwartet no.13 in Bes op.130 (1825)
1  adagio, ma non troppo - allegro    8:51
2  presto    1:58
3  andante con moto, ma non troppo    5:38
4  alla dansa tedesca, allegro assai    3:22
5  cavatina, adagio molto espressivo    5:35
Budapest String Quartet
78t 30 cm: HMV DB 1547-50  (zie tabel voor details)
Totale tijd:   25:24

Download mp3

vrijdag 20 april 2012

Budapest SQ 7: Schubert SQ 14 (1927, 1928)

Manuscript Der Tod und das Mädchen
Dit wordt de eerste post van platen waar ik niet zelf de transfers van heb gedaan, en waarvan de bron een CD-verdoeking is. We kunnen nu genieten van een mooie uitvoering van het Budapest Strijkkwartet met het strijkkwartet no.14 in d van Schubert ("Der Tod und das Mädchen"), een HMV-opname uit 1927, met grote dank aan Andrew! Bron van Andrew was een Novello Legend CD (NVLCD 903), die niet meer verkrijgbaar is. Bij wijze van uitzondering zal ik de transfers als .mp3 en .flac bewerken.
De bezetting:
Emil Hauser (1893-1978), van 1917-1932, 1e viool
Imre Pogany (1893-1975), van 1920-1927, 2e viool
Josef Roismann (1900-1974), van 1927-1932 2e viool; van 1932-1967 1e viool
István Ipolyi (1886-1955), van 1917-1936, altviool
Harry Son (1880-1942), van 1917-1930, cello.
Dankzij Jolyon weten we dat Imre Pogany speelt op kant 3, opgenomen in februari 1927; op alle andere plaatkanten speelt Josef Roismann, opgenomen in januari 1928.

Franz Schubert: Strijkkwartet no.14 in d ("Der Tod und das Mädchen") (1824)
1  allegro    12:09
2  andante con moto    10:03
3  scherzo: allegro molto    3:57
4  presto    8:21
Budapest String Quartet
Matrijsnummers HMV: Cc 10160-8
Opname: februari 1927 (kant 3); januari 1928 (overige plaatkanten)
Totale tijd:  34:30

Download mp3

dinsdag 17 april 2012

Budapest SQ 6: Beethoven op.59 no.1 (HMV, 1929)


Het Budapest String Quartet bestond van 1917-1967 !
De bezetting is dezelfde als bij deel 1 en 5 van mijn Budapest SQ serie:
Emil Hauser (1893-1978), van 1917-1932
Josef Roismann (1900-1974), van 1927-1932 2e viool; van 1932-1967 1e viool
István Ipolyi (1886-1955), van 1917-1936
Harry Son (1880-1942), van 1917-1930.
Dus 3 van de oorspronkelijke spelers zaten nog in dit kwartet, dat in deze bezetting bestond uit 2 Hongaren (Emil Hauser en István Ipolyi), 1 Rus (Josef Roismann) en 1 Nederlander (Harry Son).
Harry Son (eigenlijk Henri Mozes Son) verliet in 1930 het Budapest String Quartet na een conflict. Hij emigreerde naar Palestina, en besloot vlak voor de 2e Wereldoorlog terug te gaan naar Rotterdam. Hij is in het concentratiekamp Auschwitz-Monowitz gestorven op 1 oktober 1942.
Laat ik nog eens vermelden dat bij Bryan Bishop's The Shellackophile prachtige opnamen van het Budapest String Quartet te beluisteren zijn.
De hele serie Budapest String Quartet op mijn blog vindt u hier.

Ludwig van Beethoven: Strijkkwartet no.7 in F op.59 no.1 (Rasoumovsky)
1  allegro    9:18
2  allegretto vivace e sempre scherzando   9:13
3  adagio molto e mesto - attacca;  4  thème Russe: allegro    17:39
Budapest String Quartet
78t 30 cm: HMV D 1660-3   08474-9;95-6   
Cc 15870-3; 71-2; 72-2; 73-3; 74-3; 75-2; 15930-2A; 31-3A
Opname 11.02.1929; laatste 2 plaatkanten 22.02.1929
Totale tijd:    36:10

Download mp3

zaterdag 14 april 2012

Arnold Földesy: Rubinstein; Popper (Ultraphon, 1929)


Arnold Földesy (20.12.1882 - 1940): Hongaars cellist, studeerde bij Hugo Becker en David Popper. 
In november 2010 postte ik 2 78 toeren platen van Arnold Földesy met opnamen van Popper, Davidoff  en Bruch. Daar staat ook veel informatie over deze cellist.
We horen een 25cm Ultraphon opname met 2 salonmuziekjes, opgenomen in oktober 1929. Herr Földesy (zie afbeelding) heeft een voor die tijd gebruikelijke stijl met erg veel glissandi, wat in onze oren nu wel erg gedateerd klinkt. Maar hij haalt een prachtige toon uit zijn cello.

1  Anton Rubinstein: Melodie    3:27
2  David Popper: Chanson villageoise    2:25
Arnold Földesy, cello; Arpad Sandor, piano
78t 25 cm: Ultraphon A 289  10376/7
Opname oktober 1929

Download mp3

zaterdag 7 april 2012

Pierre Monteux: Berlioz (DG, 1930)


Vijf jaar na de opname van Felix Weingartner (zie m'n vorige post) nam Pierre Monteux de Symphonie Fantastique van Hector Berlioz op. Interessant om die uitvoering naast die van Weingartner te zetten. Ik moet zeggen dat ik deze uitvoering veel boeiender vind.

Pierre Monteux (04.04.1875 - 01.07.1964): Frans dirigent, vanaf 1946 genaturaliseerd tot Amerikaan. Zijn zoon is de fluitist Claude Monteux.
1884-1896: studeerde viool aan het Conservatorium van Parijs
1911-1914: Sergei Diaghilev's Ballets Russes. Hij dirigeerde de wereldpremières van Petrouchka, Le Sacré du Printemps (wat een rel werd) en Le rossignol van Stravinsky; Daphnis et Chloé van Ravel, en Jeux van Debussy.
1917-1919: Metropolitan Opera New York (Frans repertoire)
1919-1924: Boston Symphony Orchestra
1924-1934: Concertgebouw Amsterdam
1929-1938: Orchestre Symphonique de Paris
1936-1952: San Francisco Orchestra
1961-1964: London Symphony Orchestra
Monteux was ook zeer gezien als leraar. Hij begon met lesgeven in 1932 in Parijs, richtte later in de Verenigde Staten zijn eigen school op voor dirigenten en orkestmusici.
Lees een uitgebreide biografie van Pierre Monteux op Wikipedia.


Hector Berlioz: Symphonie fantastique op.14 (1830):
1  rêveries - passions    12:46
2  un bal    5:43
3  scène aux champs    15:53
4  marche au supplice    4:28
5  songe d'une nuit de sabbat    8:52
Orchestre Symphonique de Paris o.l.v. Pierre Monteux
78t 30 cm: Disque Gramophone W 1100-5  
52-678~80; 52-670~5; 52-681; 52-676~7
Opnamen van 20.01.1930 t/m 03.02.1930, Salle Pleyel Paris

Even een tabelletje met de gegevens per plaatkant, zoals te vinden is op de platen zelf en in de CHARM database, voor de puristen onder ons:

Side
Record
Matrijs Label
Matrijs
Datum
01
W 1100
52-678
CF 2757-1
20.01.1930
02

52-679
CF 2758-3
20.01.1930
03
W 1101
52-680
CF 2799-2
27.01.1930
04

52-670
CF 2786-2
23.01.1930
05
W 1102
52-671
CF 2787-1
23.01.1930
06

52-672
CF 2800-1
27.01.1930
07
W 1103
52-673
CF 2807-2
28.01.1930
08

52-674
CF 2808-1
28.01.1930
09
W 1104
52-675
CF 2801-3
03.02.1930
10

52-681
CF 2806-2
28.01.1930
11
W 1105
52-676
CF 2816-2
29.01.1930
12

52-677
CF 2817-3
29.01.1930

Vreemd: bij kant 9 staat in CHARM dat die plaatkant opgenomen zou zijn op 3 februari 1930, maar als je naar de matrijsnummers kijkt is het waarschijnlijker dat dat 27 januari 1930 zou moeten zijn. 

Download