zondag 29 januari 2012

Zoltán Székely, Willem van Otterloo: Glazounov (Decca, 1947)


Een vroege opname van Willem van Otterloo en de violist Zoltan Székely.

Zoltán Székely (1903-2001): Hongaars violist en componist, studeerde  aan de Franz Liszt Academie in Budapest viool bij Jenö Hubay en compositie bij Zoltán Kodály. Hij was bevriend met Béla Bartók. Hij bestelde bij Bartók diens 2e vioolconcert en bracht dit concert in maart 1939 in première bij het Concertgebouworkest o.l.v. Willem Mengelberg. Deze live radio opname is overigens vastgelegd op 78toeren acetaatplaten. 
Zoltán Székely was van 1940-1942 eerste violist van het Concertgebouworkest. Hij verhuisde later naar de Verenigde Staten en speelde van 1937 tot 1972 (tot het kwartet uit elkaar ging) bij het Hungarian String Quartet.

Willem van Otterloo (1907-1978): Nederlands dirigent en componist. Op deze blog zijn hier zijn opnamen te vinden, op m'n blog 33 toeren klassiek zijn 16 albums hier te vinden. Hij was van 1949-1973 dirigent van het Haagse Residentie Orkest. Deze opname is dus van voor die tijd, toen Frits Schuurman eerste dirigent was, en Van Otterloo regelmatig als gastdirigent optrad.

Alexander Glazounov (1865-1936) componeerde zijn vioolconcert in 1904. Het concert werd opgedragen aan Leopold Auer (1845-1930), Hongaars violist, componist en vooral zeer vermaard viooldocent (o.a. Mischa Elman, Jascha Heifetz, Isolde Menges en Nathan Milstein waren leerlingen van hem). Leopold Auer speelde de première ook op 15 februari 1905 in St. Petersburg. Het stuk bestaat uit 3 delen die zonder pauze gespeeld worden. De cadens aan het einde van het tweede deel is door Glazounov zelf gecomponeerd.

Jean Antonietti (1915-1994): Nederlands pianist, studeerde o.m. bij Frederic Lamond. debuteerde in 1934 bij het Residentie Orkest. Had een grote naam als pianobegeleider van o.a. Suzanne Danco, Pierre Fournier, Tibor de Machula, Johanna Martzy, William Primrose, Elisabeth Schwarzkopf en Henryk Szeryng. Antonietti werd in 1949 hoofd van de VARA muziekafdeling.  


1  Alexander Glazounov: Vioolconcert in a op. 82    20:58
    moderato - andante sostenuto - allegro
    Zoltán Székely, viool
    Residentie Orkest o.l.v. Willem van Otterloo
    78t 30 cm: Decca X 10110-2  AM 1230-2; 35; 34
    Opname 9+10 - 10 - 1947

2  Edouard Lalo: Guitarre    3:26
    Zoltán Székely, viool; Jean Antonietti, piano
    78t 30 cm: Decca X 10110  AM 1233
    Opname 1947

Download mp3

donderdag 26 januari 2012

Trio de la Cour de Belgique: Saint-Saëns (Columbia, 1929)


Vandaag een bijzondere opname van het Trio de la Cour de Belgique met het pianotrio in F van Saint-Saëns.
In dit trio speelden de volgende musici:

Emile Bosquet, piano (08.12.1878 - 18.07.1958): Belgisch pianist die les gaf op het Conservatorium in Antwerpen.

Alfred Dubois, viool (17.11.1898 - 24.03.1949): Belgisch violist, leerling van Eugène Ysaÿe. Dubois zelf was internationaal een zeer geziene viooldocent, Arthur Grumiaux is één van zijn leerlingen. Dubois studeerde op het Conservatorium van Brussel (bij Alexandre Cornélis), slaagde in 1913 maar bleef daarna bij Cornélis studeren tot diens dood in 1917. Vervolgens nam hij les bij Eugène Ysaÿe. Hij vormde een duo met de pianist Marcel Maas (1897-1950) en speelde vanaf 1925 in het Trio de la Cour de Belgique. In 1927 volgde hij Eugène Ysaÿe op als docent aan het Conservatorium van Brussel. Dubois was ook een bekwaam vioolbouwer.

Maurice Dambois, cello (30.03.1889 - 1969). Cellist, componist. Lid van het Trio Eugène Ysaÿe en het Quatuor Eugène Ysaÿe. Ysaÿe droeg zijn compositie Sonate pour violoncelle seul op. 28 aan Dambois op.

Alfred Dubois
Camille Saint-Saëns: Pianotrio in F op.18 (1864)
1  allegro vivace    6:24
2  andante    8:15
3  scherzo - presto    3:28
4  allegro    6:13

Jean-Philippe Rameau: 
5  La pantomime; l'indiscrète    3:39

Trio de la Cour de Belgique
78t 30 cm: Columbia LFX 10-3   (W)52019-26

Maurice Dambois
Download mp3

dinsdag 24 januari 2012

Pierre Chagnon: Massenet (Columbia, 1928)


Over de dirigent Pierre Chagnon heb ik weinig informatie kunnen vinden. We komen hem regelmatig tegen op Franse Columbia en Pathé als begeleider van populaire zangers en zangeressen (o.a. Tino Rossi, Adrien Lamy, Albert Caurat en Assia de Busny op Columbia, Gilbert Moryn en Roberte Marna op Pathé). Hier waagt hij zich aan populair-klassiek repertoire: de Scènes pittoresques van Jules Massenet. We kunnen deze opname uit 1928 vergelijken met een Pathé-opname van hetzelfde werk uit 1949, uitgevoerd door de Concerts Lamoureux o.l.v. Henri Tomasi

Jules Massenet: Scènes pittoresques, orkestsuite no.4 (1874)    12:39 
marche - air de ballet - angelus - fête bohème
Orchestre symphonique o.l.v. Pierre Chagnon
78t 30 cm: Columbia D 11007-8   (W)LX 171-1; 174-1; 173-1; 172-2
Opname 14-01-1928

Download mp3

zondag 22 januari 2012

Jean Martinon: Ravel (Decca, 1947)

Jean Martinon

Met het wegvallen van MegaUpload vrees ik dat de kans groot is dat meer (en wellicht alle) file share sites, en mogelijk ook blogger.com, op grond van dezelfde FBI-aanklachten op termijn zullen moeten sluiten. Op meerdere blogs, o.a. bij Neal, is een discussie hierover aan de gang. Verschrikkelijk jammer dat blogs dreigen te verdwijnen - muziekblogs die met veel liefde en respect historische opnamen toegankelijk maken, waardoor enerzijds informatie ontsloten wordt over de vroegere uitvoeringspraktijk van muziek, en anderzijds onterecht vergeten artiesten de aandacht krijgen die ze verdienen.
Het is nuttig om aan alternatieven te denken, maar op dit moment weet ik geen medium dat deze mooie combinatie van download, goede informatie, leuke vormgeving en de mogelijkheid tot discussie, mogelijk maakt. Wie mee wil denken: reageer!

Over tot de orde van de dag:
Jean Martinon (1910-1976): Frans dirigent en componist, had les van Albert Roussel (compositie), Charles Münch en Roger Désormière (orkestdirectie), en Vincent D'Indy (harmonieleer). Hij studeerde in 1928 af met een eerste prijs voor viool en werkte voor de oorlog m.n. als componist. Daarna startte zijn loopbaan als dirigent en gastdirigent, waardoor de tijd voor componeren sterk afnam. Enkele hoogtepunten:
1957-1961: Concerts Lamoureux (opvolger van Eugène Bigot)
1963-1969: Chicago Symphony Orchestra (opvolger van Fritz Reiner)
1968-1973: Orchestre National de l'O.R.T.F. (opvolger van Charles Münch)
1974-1976: Residentie Orkest den Haag (opvolger van Willem van Otterloo).
Hij stierf in 1976 aan botkanker.
Engelse info op Wikipedia.
Op mijn blog 33 toeren klassiek kunt u 2 opnamen van Jean Martinon vinden: een LP met Poulenc uit 1970 en één met Ibert, Bizet en Saint-Saëns uit 1960. 

Le tombeau de Couperin werd door Ravel in 1917 gecomponeerd als 6-delig pianowerk ter nagedachtenis aan de gesneuvelde soldaten van de eerste wereldoorlog. De première werd op 4 april 1919 gespeeld door de Franse pianiste Marguerite Long. In 1919 orkestreerde Ravel 4 van de 6 delen als balletsuite. Volgens CHARM zou dit de eerste opname van Jean Martinon zijn.


Maurice Ravel: Le tombeau de Couperin, suite d'orchestre (1919)    13:49
prelude - forlane - menuet - rigaudon
London Philharmonic Orchestra o.l.v. Jean Martinon
78t 30 cm: Decca AK.1838-9   AR.11260-3
Opname 13/14 - 05 - 1947

Download mp3

vrijdag 20 januari 2012

Frieder Weissmann 3: Dvorak (Parlophone, 1929)

Ruzena Maturová, de eerste Rusalka
Een derde upload met 78t.platen van de Duitse dirigent Frieder Weissmann (1893-1984). Een uitgebreide biografie en mogelijkheid veel muziek te downloaden van Frieder Weissmann vindt u bij CHARM. Voor biografische informatie in het Nederlands verwijs ik naar m'n twee eerdere posts.

We horen een "Grosse Fantasie" met melodieën uit de opera Rusalka van Dvorák (1841-1904).  Rusalka is in 1900 gecomponeerd op een libretto van Jaroslav Kvapil, over de liefde van een waternimf voor een menselijke prins. De première was op 31 maart 1901. 


Anton Dvorák: Rusalka, grote fantasie (1900)    15:01
Orchester Staatsoper, Berlin o.l.v. Frieder Weissmann
78t 30 cm: Parlophone E 11216-7    2-21420~3
Opname 15/16 - 05 - 1929

Download

woensdag 18 januari 2012

Boyd Neel: Elgar (Decca, 1944)

Boyd Neel

Boyd Neel (1905-1981): Engels dirigent. Slaagde in 1930 als arts, startte in 1932 het Boyd Neel London String Orchestra, in 1933 het Boyd Neel Orchestra genoemd. 
Het debuutconcert vond plaats in juni 1933. Decca bood hem een contract aan, waardoor hij stopte met zijn werkzaamheden als arts. Neel accepteerde in 1952 een baan als Dean aan het Royal Colege of Music in Toronto (Canada), een post die hij 18 jaar vervulde. 
Het Boyd Neel Orchestra werd na zijn vertrek omgedoopt tot Philomusica of London en bestaat nog. 
Het was een van de eerste kamerorkesten die een grote populariteit verwierf in een periode waarin m.n. grote symfonieorkesten van grote omvang, gestoeld op de romantische periode, furore maakten. 
Lees meer over Boyd Neel op Wikipedia.


Sir Edward Elgar: 
1  Three Bavarian dances op.27 (1895-6)    12:50
2  Dream children (1902)    3:57
National Symphony Orchestra o.l.v. Boyd Neel
78t 30 cm: Decca AK.1295-6   AR.8935-2; 36-2; 37-2; 38-2
Opname 06-12-1944

Download mp3

maandag 16 januari 2012

Marix Loevensohn, cello (Columbia, 1925)

Marix Loevensohn
Marix Loevensohn (1880-1943): Belgisch cellist. Studeerde aan conservatorium in Brussel. Debuut in 1894 in Londen. Kwam in 1896 als solist met het orkest van Edouard Colonne naar Amsterdam. Speelde in de strijkkwartetten van César Thomson, August Wilhelmj en Eugène Ysaÿe. Ging in 1907 naar Berlijn, gaf les aan Klindworth-Scharwenka Conservatorium en de Hochschule für Musik. 1915-1936: solocellist in het Concertgebouworkest, als opvolger van Gerard Hekking. Doceerde zowel in Brussel als in Amsterdam.
We horen hem op deze akoestisch opgenomen plaat uit de eerste helft jaren '20 (ik gok zo rond 1923) met een onbekende pianist. Helaas is de opname niet terug te vinden in de CHARM database.
Marix Loevensohn kwamen we eerder op mijn blog tegen als lid van het Concertgebouw Trio, samen met Jaap Spaanderman en Louis Zimmermann, in opnamen van Schubert, Mendelssohn en Tchaikovsky uit 1930 op Odeon. 

Edouard Lalo (1823-1892), Frans componist. Hij componeerde zijn celloconcert in d in 1876.

Franz Schubert schreef een sonate in A voor arpeggione en piano in november 1824. De arpeggione wordt ook wel guitare d'amour of bowed guitar genoemd. Het instrument was net in ca. 1823 uitgevonden door de Weense vioolbouwer Johann Georg Stauffer (1778-1853). De arpeggione is een kruising tussen een gitaar en een cello. Het heeft 6 snaren, net zo gestemd als de gitaar, en de hals heeft fretten. De klankkast lijkt op die van een cello. Het instrument kreeg geen succes en verdween al snel van het toneel.

Arpeggione
1  Edouard Lalo: uit celloconcert in d: intermezzo    3:46
2  Franz Schubert: uit arpeggione sonate in a D.821: adagio    4:13
Marix Loevensohn, cello (+ piano)
78t 30 cm: Columbia D 15812   (FX 61/64)
Opname 06-06-1925

Download mp3

maandag 9 januari 2012

Johannes Schüler: Tchaikovsky Capriccio Italien (Imperial)


Johannes Schüler (1894-1966): Duits dirigent, opgeleid op de Hochschule für Musik in Berlijn, debuteerde als dirigent in 1920. Een overzicht:
1920-1922: Gleiwitz
1922-1924: Königsberg
1924-1928: Hannover
1928-1932: Oldenburg
1932-1933: Halle
1933-1936: Essen
1935-1944: Berliner Staatsoper
1948: dirigeerde Mathis der Mahler van Hindemith in Berlijn. 
1949-1960: dirigent en directeur van de Opera in Hannover.
Hij werd in 1937 lid van de NSDAP, werd door Hitler in 1944 op de Gottbegnadeten-Liste gezet, zodat hij niet naar het front hoefde. 
Meer informatie over hem leest u hier. Op prachtblog Neil's Historical Recordings vindt u opnamen gedirigeerd door Johannes Schüler: Mozart: symfonieën 35 en 39 en Haydn: symfonie no.100, alle op Imperial uitgebracht.

P.I. Tchaikovsky: Capriccio Italien op.45
Orchester Staatsoper Berlin
78t 30 cm: Imperial 014040-1   K-C 0302-5

Download mp3

zaterdag 7 januari 2012

Arthur Grüber: Reissiger (Odeon, 1942)


Arthur Grüber (1910-?): Duits dirigent en componist. Gaf als jongetje van 14 pianorecitals in Zweden, ook werd zijn opera De zwarte galei toen uitgevoerd. Studeerde in Keulen (Hochschule für Musik) bij Braunfels en Abendroth (1930-1932). Een kort overzicht:
1934: dirigeerde de complete Ring
1934-1938: Frankfurt
1938: opera Wupperthal
1939-1944: Deutsche Oper, Berlijn
1947-1951: Opera Hamburg
1951-1955: Komische Oper, Berlijn, en Radio Eireann Symph. Orch., Dublin
1954-1962: Braunschweig
1962-1976: Badische Staatskapelle, Karlsruhe
Een eerdere opname uit 1941 op mijn blog van Arthur Grüber, waarin hij de Poolse Mars en dansen uit Prins Igor dirigeert, kunt u hier vinden.

Die Felsenmühle von Estalières op.71  is een opera, geschreven door Carl Gottlieb Reissiger (1798-1859) in 1831. Reissiger was componist, docent en dirigent. Studeerde in Leipzig en Wenen (Bij Salieri). Van 1828-1859 was hij hofkapelmeester in Dresden als opvolger van Carl Maria von Weber. Hij was ook directeur van het conservatorium aldaar. Lees meer over hem op Wikipedia.

Carl Gottlieb Reissiger: "Die Felsenmühle von Estalières": Ouverture    7:29
Orchester Deutschen Opernhauses, Berlin o.l.v. Arthur Grüber
78t 30 cm: Odeon O-7991 a/b   xxB 8916/7
Opname 16-01-1942

Download mp3

donderdag 5 januari 2012

Sir Hamilton Harty 4, Hallé Orch.: Elgar (Columbia, 1931)

Hallé Orchestra + Sir Hamilton Harty
We zetten de serie van opnamen met de Ierse dirigent-componist-pianist-organist Hamilton Harty (1879-1941), die van 1920-1933 het Hallé Orchestra dirigeerde, voort met een opname van de Enigma Variaties van Sir Edward Elgar uit 1931. Voor alle posts met Sir Hamilton Harty op mijn blog, kijk hier; voor meer informatie over Sir Hamilton Harty, lees Wikipedia
De platen ruisen zeer sterk, te wijten aan de katoenvezel die men door de schellak mixte om de platen steviger te maken, maar die opzwelt als er vocht wordt aangetrokken. Bovendien was kant 4 extra beschadigd. Ik heb m'n best gedaan en kan goed leven met het resultaat.

Sir Edward Elgar: 
1  Enigma variations op.36 (1898-1899)    26:37
2  Dream children op.43 (1902)    4:35
The Hallé Orchestra o.l.v. Sir Hamilton Harty
78t 30 cm: Columbia DX 322-5  WAX 5852-9
Opname 9/10 - 04 - 1931

Download

dinsdag 3 januari 2012

Hamilton Harty 3: Trad., Moussorgsky (Columbia, 1924)


Hamilton Harty (1879-1941): Iers componist, dirigent, pianist, organist. Dirigeerde van 1920-1933 het Hallé Orchestra. Lees meer informatie op WikipediaWe horen op kant 1 een bewerking van de bekende traditional Londonderry air door Hamilton Harty. 

1  Londonderry air (voor strijkers gearrangeerd door Hamilton Harty)    4:34
2  Modest Moussorgsky: "Khovanchtchina": prelude    4:11
Hamilton Harty conducting the Symphony Orchestra
78t 30 cm: Columbia L 1573   (AX 357/8)
Opname 04-03-1924

Download mp3