woensdag 29 december 2010

Piero Coppola 2: Debussy - Iberia (1935)

Piero Coppola

Piero Coppola (1888-1971): Italiaans dirigent, componist en pianist. Hij was van 1923-1934 de artistiek directeur van de Franse tak van The Gramophone company: La voix de son maître / Disque Gramophone. Coppola heeft prachtig Frans materiaal opgenomen, o.a. de eerste opname van Debussy's La Mer en La damoiselle élue (zie voor deze laatste opname hier). Meer informatie over Piero Coppola vindt u op Wikipedia.

Ibéria, gecomponeerd in 1905-08,  is het tweede stuk van het drieluik Images pour orchestre van Claude Debussy (1862-1918), en is geïnspireerd door impressies uit Spanje.

Claude Debussy: Ibéria:
1  par les rues et par les chemins
2  les parfums de la nuit
3  le matin d'un jour de fête
L'Orchestre du Société des Concerts de la Conservatoire o.l.v. Piero Coppola
78t 30 cm: Disque Gramophone DB 4974-6   (2LA.362-6)
Opname 11+12 - 03 - 1935

Download mp3

maandag 27 december 2010

Frederick Stock, Chicago S.O.: Bach (HMV, 1927)


Een tweede post met de dirigent Frederick Stock (1872-1942), die van 1905-1942 eerste dirigent van het Chicago Symphony Orchestra was. Kijk hier voor de eerste post (met Artur Schnabel als pianist), waar ook veel biografische info te vinden valt.

Johann Sebastian Bach: Suite no.2 in b BWV 1067
Chicago Symphony Orchestra o.l.v. Frederick Stock
Ernst Liegl, fluit
78t 30 cm: HMV D 1673-4 (6-0652~4;0687)
Opname december 1927
Tijd: 16:12

Download mp3

zaterdag 25 december 2010

Frieder Weissmann 1: Corelli Christmas Concerto (Parlophon, 1928)


Frieder Weissmann (Langen, 23.01.1893 - Amsterdam, 04.01.1984) Duitse dirigent en componist. Een van de pioniers van de fonografie. 
Een overzicht van zijn dirigentencarrière:

1920-1924: Staatsoper, Berlijn
1924-1925: Münster Opera
1926-1927: Königsberg Opera
1926-1930: Philharmonisch Orkest Dresden
1931-1933: Concertgebouworkest Amsterdam
1932-1933: Berliner Philharmoniker
1933: verlaat Duitsland
1934-1937: Teatro Colón, Buenos Aires
1937: Debuut in Amerika met het Cincinnati Symphony Orchestra
1943-1950: Scranton Philharmonic Orchestra
1950: Philharmonisch Orkest Havana 

Voor zijn biografie, kijk op een site die aan hem gewijd is. 
In 1929 trouwde hij op haar sterfbed met de beroemde Duitse sopraan Meta Seinemeyer, die al op 33-jarige leeftijd stierf aan leukemie. Later trouwde hij nog een keer met een kleindochter van Lord Kitchener.
Vanaf 1920 tot 1933 nam hij veel platen op voor Parlophon en Odeon, en van 1937-1947 in Amerika voor RCA-Victor. 
Frieder Weissmann nam al in 1928 Corelli op, waarschijnlijk een fonografische première.
Ter gelegenheid van kerst een opname van deze kleurrijke dirigent. We horen een piano op de eerste 3 plaatkanten, bij de Pastorale wordt de piano door een orgel vervangen.


Arcangelo Corelli: Concerto Grosso in g op.6 no.8 "Kerstconcert"
1  vivace - grave
2  allegro
3  adagio - allegro - adagio
4  vivace
5  allegro
6  largo, pastorale
Leden Staatskapelle Berlijn o.l.v. Frieder Weissmann
Johannes Lasowski, viool
Hans Reinicke, viool
Armin Liebermann, cello
Paul Mania, orgel
78t 30 cm: Parlophon P.9422-3  (21107-10)
Opname 29-11-1928
Tijd: 14:31

Download mp3

donderdag 23 december 2010

Gerard Bunk, Paul van Kempen: Mozart (Polydor, 1929)

Gerard Bunk

Gerard Bunk (1888-1958): Nederlands organist, pianist en componist. Studeerde piano op conservatoria in Rotterdam, Engeland, en Duitsland (Bierfeld en Hamburg). Als organist was hij autodidact, een aanbod van Karl Straube om les van hem en van Max Reger te nemen sloeg hij af. Na 1925 werd hij tot cantor en organist benoemd van de St. Rainoldi-Kirche in Dortmund, met het grote Walcker orgel dat in 1908-9 gebouwd was en in 1943-4 vernietigd werd door luchtaanvallen. Dat orgel was een grote inspiratiebron voor Bunk.
In 1928 werd Bunk tot Duitser genaturaliseerd. Bunk was bevriend met Albert Schweitzer vanaf 1910 tot zijn dood, evenals met Max Reger en Charles-Marie Widor. Hij schreef veel muziek voor orgel, één van zijn bekendste werken is Einleitung, Variationen und Fuge über ein Alt-Niederländisches Volkslied (opus 31). Schweitzer zei o.a. over Bunk: “Keiner hat so über Orgelbau und Orgelkunst im Wandel der ersten Hälfte des 20. Jahrhundert berichtet und das Bild und die entwicklung festgehalten, wie er tat”.
Er is een Gerard Bunk Gesellschaft, waar veel informatie over Bunk (biografie, lijst van composities) en de Walcker orgels te vinden is.

Paul van Kempen

Paul van Kempen (1893-1955): Nederlands dirigent. Studeerde van 1910-13 aan het Amsterdams Conservatorium, met als leraren Bernard Zweers, Julius Röntgen en m.n. de eerste violist van het Concertgebouworkest, Louis Zimmerman. Speelde 2 seizoenen als violist in het Concertgebouw, daarna naar Duitsland omdat hij een positie als concertmeester of dirigent ambieerde. Kwam in 1920 in Dortmund, vormde met o.a. Gerard Bunk als pianist een pianotrio. 
Naturaliseerde in 1932 tot Duitser om te kunnen dirigeren in Oberhausen, daarna van 1934-1942 dirigent van de Dresdner Philharmoniker. Dit werd onder zijn leiding één van Duitslands beste orkesten. 
Van 1942-1944 in Aken als opvolger van Herbert von Karajan. 
Na de oorlog werd hij in Nederland in 1949 tot zijn dood dirigent van het Radio Philharmonisch Orkest in Hilversum. 

Door zijn oorlogsverleden was Van Kempen omstreden in Nederland: een gastdirectie bij het concertgebouw in 1951 leidde tot een grote rel. Iemand die erg fel anti-Van Kempen was, was de organisator van de Scheveningse Concerten, Mr. A. Adama Zijlstra. In zijn zeer informatieve boek "Vaar wel Scheveningen" (Sijthoff, 1974), waarin veel vooroorlogse beroemdheden de revue passeren,  schrijft hij: "Er was één dirigent die ik energiek probeerde mij van het lijf te houden, n.l. de heer Paul van Kempen. Deze Hollander, die zich in Duitsland een carrière had opgebouwd, behoorde tot de typische opportunisten die, nu de Duitsers eenmaal hier waren, probeerden zich als het ware op de bajonetten der bezetters, hier een plaats te veroveren, die zij voorheen niet bereiken konden" (hij schrijft over 1940) ... "toen na de oorlog deze zelfde opportunist zijn huik weer naar de wind had gehangen en ernaar streefde bij het Concertgebouw de opvolger van Mengelberg te worden, heb ik mij zelfs laten verleiden tot het schrijven van het enig ingezonden stuk waartoe ik ooit ben gekomen. Ik heb mij er met energie tegen verzet, niet zonder succes". 
Meer informatie over Paul van Kempen vind je op Wikipedia (Engels), Wikipedia (Nederlands) en opus klassiek

Dit is de eerste opname van Paul Van Kempen en voor zover ik weet de enige van Gerard Bunk. Wat Van Kempens dirigeerstijl betreft horen we met name in KV 67 een ouderwetse stijl met veel glissandi, slecht passend bij Mozart, maar niet ongebruikelijk in die periode.

Wolfgang Amadeus Mozart: 
1  Sonate voor orgel en orkest in Es KV 67: andante    3:24
2  Sonate voor orgel en orkest in C KV 336: allegro   3:43
Gerard Bunk, orgel
Orkest van het Conservatorium Dortmund o.l.v. Paul van Kempen
78t 30 cm: Polydor 95290   (B 27331/2)   1759/60 BM
Opname 1929

dinsdag 21 december 2010

Artur Schnabel, Frederick Stock, CSO: Beethoven Pi.c. no.5 (1942)


Artur Schnabel (1882-1951), Oostenrijks pianist, componist en docent. Had van 1891-97 les van de beroemde Theodor Leschetizky (1830-1915), en muziektheorie en compositie van de assistent van Brahms, Eusebius Mandyczewski. Concertdebuut in Wenen in 1897. Woonde van 1900-1933 in Berlijn. In 1905 trouwde Schnabel met Therese Behr (1876-1959), een bekende altzangeres.
Artur Schnabel was een legendarische pianist, befaamd voor zijn uitvoeringen van Mozart, Beethoven, Schubert en Brahms. Als componist schreef hij aanvankelijk in neoromantische stijl maar ontwikkelde in een meer atonale stijl. Hij schreef in totaal ongeveer 70 werken. Zijn pianosonate werd in 1925 ten doop gehouden door Eduard Erdmann, van wie we op deze blog het 3e pianoconcert van Beethoven kunnen horen.
Artur Schnabel was de eerste die alle pianomuziek van Beethoven heeft opgenomen, een legendarische set die in 1935 afgerond werd. Ook voor de pianosonates van Schubert, die voor de oorlog nauwelijks werden uitgevoerd, was hij een pleitbezorger.
Vanaf 1925 gaf Schnabel les. Zijn masterclasses hadden een grote reputatie. Onder zijn leerlingen zijn grote namen als Adrian Aesbacher, Clifford Curzon, Rudolf Firkusny, Leon Fleischer en Lili Kraus.
Hij had twee zoons, Karl-Ulrich (1909-2001), pianist en pianodocent, en Stefan (1912-1999), een bekend acteur. Vader trad regelmatig met Karl-Ulrich op.
Voor meer informatie over Artur Schnabel: zie Wikipedia, en de Schnabel Music Foundation.

Artur Schnabel

Frederick Stock (1872-1942): Duits dirigent en componist. Werd op z’n 14e toegelaten tot het Conservatorium in Keulen, met o.a. Willem Mengelberg als één van z’n medeleerlingen, en Engelbert Humperdinck als één van z’n docenten. Hij slaagde in 1890 en werd violist in het Keuls symfonie orkest. Theodore Thomas, van het in 1891 opgerichte Chicago Symphony Orchestra, was in 1895 in Duitsland om orkestleden te werven en Frederick Stock werd na auditie aangenomen als violist. Men ontdekte al spoedig dat hij een getalenteerd dirigent bleek te zijn. In 1899 werd hij benoemd tot assistent dirigent. Na het overlijden van Theodore Thomas in 1905 werd Frederick Stock de eerste dirigent en bleef dat 37 jaar tot z’n dood in 1942. Onder Stocks leiding ontwikkelde het Chicago Symphony Orchestra zich als één dan de beste Amerikaanse orkesten. Stock propageerde eigentijdse muziek: b.v. Richard Strauss werd in 1904 als gastdirigent uitgenodigd, Stravinsky schreef zijn Symphony in C ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het orkest, Prokofiev speelde de wereldpremière van zijn 3e pianoconcert; Zoltan Kodaly schreef Concert voor orkest in opdracht van Stock.  
In de periode 1916 tot 1942 heeft Frederick Stock voor Victor en Columbia platen gemaakt.
Waarschijnlijk is deze opname de laatste die Frederick Stock gemaakt heeft.
Meer info op Wikipedia.

Frederick Stock

We horen een mooie poëtische én gedreven uitvoering van het 5e pianoconcert van Beethoven. Ik heb de plaatkanten zonder ingewikkeld knip- en plakwerk achter elkaar gezet, zodat er hier en daar wat abrupte overgangen te horen zijn.

Ludwig van Beethoven: Pianoconcert no.5 in Es op.73
1  allegro  
2  adagio un poco mosso
3  rondo: allegro ma non troppo
Artur Schnabel, piano; Chicago Symphony Orchestra o.l.v. Frederick Stock
78t 30 cm: RCA-Victor DM-939   11-8322-6   (CS 074616-25)
Opname 22-06-1942
Totale tijd: 37:01

Download mp3

maandag 20 december 2010

A new blog for LPs

Dear visitors, 

I decided to make a new blog, only for LP's, and to keep this one for the 78s. 
All the LP's that I've posted are already exported to my new blog.

So the title from this blog is shortened to "78 toeren" , the new blog's title will in accordance to the first blog be "33 toeren(not very original but effective).

Hope to meet you on both blogs!
Greetz,
Satyr

33 toeren

vrijdag 17 december 2010

Eduard Erdmann, piano: Beethoven pianoconc. no.3 (1935)

Eduard Erdmann

Eduard Erdmann (1896-1958): Duits pianist en componist. Uitgebreide info vindt u op Wikipedia en de Duitse JPSA. Voorvechter van eigentijdse muziek, bewonderaar van Alban Berg en Arnold Schönberg, bevriend met de pianist-componist Artur Schnabel (over wie binnenkort meer op deze Blog), van wie hij in 1925 de première verzorgde van een pianosonate, en ook bevriend met de componist Ernst Krenek. Erdmann gaf les van 1925-1935 op de Hochschule für Musik in Keulen, hij trad terug omdat Nazis repressailles hadden tegen Joodse collega's. Hij kreeg een uitvoeringsverbod als componist in 1935, werd echter in 1937 lid van de NSDAP en werkte alleen nog als pianist. Gaf vanaf 1950 les in Hamburg, had daar o.a. als leerlingen Aloys en Alfons Kontarsky.  Stierf aan een hartaanval in 1958.
Van 1921 tot 1943 speelde hij vaak samen met de toen beroemde Australische violiste Alma Moody (1898-1943), een van de meest veelbelovende violistes uit de school van Carl Flesch. Helaas maakte ze geen platen en is ze nu vrijwel vergeten. 

Arthur Rother (1885-1972): Duits dirigent. Meer info op Wikipedia

Ludwig van Beethoven: Pianoconcert no.3 in c op.37
1  allegro con brio   14:44
2  largo   9:46
3  rondo - allegro   8:33
Eduard Erdmann, piano
Berliner Philharmoniker o.l.v. Arthur Rother
78t 30 cm: Supraphon F 22546-9   (T-020976-83)
Opname 07-11-1935
Totale duur: 33:03 

Download mp3

maandag 13 december 2010

Felix Weingartner 1: Beethoven Symf. no.7 (Columbia, 1923-24) + ak. discografie

Felix Weingartner
Felix Weingartner (1863-1942): Oostenrijks dirigent, componist, pianist en schrijver. Had les van o.a. Franz Liszt in Weimar, die hem ook steunde in het uitvoeren van zijn eerste opera Sakuntala. Er is uitgebreide informatie te vinden over Weingartner op Wikipedia en nog uitgebreider op http://www.classicalrecordings.org/zweingartner/index.html. Een dirigent, dichter in de sfeer van Toscanini dan in de sfeer van Furtwängler. Een hekel aan overdreven geromantiseer en tempi e.d., om die reden felle kritiek op Hans vond Bülow. Verfrissend, zeker gezien de tijd waarin hij dirigeerde. Zijn naam dreigt ten onrechte meer in de vergetelheid te geraken. De komende tijd zal ik regelmatig opnamen van hem op deze blog plaatsen.
In 1910 en 1913 nam hij enkele platen op met zijn 3e vrouw Lucille Marcel (hij is in totaal 5 keer getrouwd geweest) en nog 2 orkestplaten in 1914. Vanaf juni 1923 tot februari 1940 heeft hij veel complete werken voor Columbia opgenomen. Hij is de eerste dirigent die alle 9 symfonieën van Beethoven heeft opgenomen. De dirigenten Paul Sacher en Josef Krips hebben les gehad van Weingartner.


Discografie van de akoestische opnamen van Felix Weingartner:
Discography from the acoustic recordings from Felix Weingartner: 

Felix Weingartner: Schäfers Sonntagslied
Felix Weingartner: Frühlingsgespenster
Lucille Marcel, zang; + orkest 
Gramophone Company 2-43384/5 (11869/70), opname Wenen 06-1910

Felix Weingartner: Du bist ein Kind
Giuseppe Verdi: Otello: Ave Maria
Lucille Marcel, zang; Columbia Symph. Orch. 
Columbia A 5482 (36608/22), opname New York 19-02-1913 / 24-01-1913

Richard Wagner: Tristan und Isolde: Liebestod
Carl Maria von Weber, orch. Felix Weingartner: Aufforderung zum Tanz
Columbia Symph. Orch. 
Columbia A 5464 (36611/2), opname New York 19-02-1913

Richard Wagner: Die Walküre: Feuerzauber
Peter I. Tchaikovsky: Symf. no.6 Pathétique: mov.1 (deel)
Columbia Symph. Orch. 
Columbia A 5594 (36914/5), opname New York 23-03-1914

Georges Bizet: Carmen: Prelude 1e acte; intermezzo 4e acte
Georges Bizet: L'Arlésienne suite: prélude + adagietto
Columbia Symph. Orch. 
Columbia A 5559 (36916/7), opname New York 23-03-1914

Ludwig van Beethoven: Symf. no.7 in A  op.92
London Symph. Orch.
Columbia L 1480-4 (AX 35-43), opname London 01-06-1923, 06-11-1924

Felix Weingartner: Der Sturm: scherzettino - Spuk neckender geister
London Symph. Orch.
Columbia L 1484 (AX 44), opname London 01-06-1923

Ludwig van Beethoven: Symf. no.8 in F op.93
London Symph. Orch.
Columbia L 1538-41 (AX 243-9), opname London 27-11-1923

Felix Weingartner: Der Sturm: Entr'acte, Ferdinand und Miranda
London Symph. Orch.
Columbia L 1541 (AX 259), opname London 28-11-1923

Johannes Brahms: Symf. no.1 in c op.68
London Symph. Orch.
Columbia L 1596-1600 (AX 250-2;379-85), opname London 28-11-1923, 21-03-1924

Wolfgang Amadeus Mozart: Symf. no.39 in Es KV 543
London Symph. Orch.
Columbia L 1563-5 (AX 253-8), opname London 28-11-1923

Ludwig van Beethoven: Symf. no.5 in c op.67
London Symph. Orch.
Columbia L 1640-3 (AX 725-32), opname London 06 + 07-11-1924


In deze post horen we het eerste complete werk dat hij heeft opgenomen: Beethoven's zevende, met een interessante filler: een dansje uit Der Sturm, een orkestsuite, één van de vele composities van Weingartner zelf (zie foto label). 

Ludwig van Beethoven: Symf. no.7 in A, op.92
1  poco sostenuto - vivace   11:11
2  allegretto   7:55
3  presto - assai meno presto   6:15
4  allegro con brio   6:39
London Symph. Orch.
78t 30 cm: Columbia L 1480-4   (AX 35-43) 
Opname Londen, 01-06-1923, 06-11-1924 (kant 3+4 opnieuw)
Totale tijd: 32:00

Felix Weingartner: Der Sturm
5  scherzettino - Spuk neckender Geister   3:23
London Symph. Orch.
78t 30 cm: Columbia L 1484   (AX 44)
Opname Londen, 01-06-1923

Download mp3

vrijdag 10 december 2010

Zino Francescatti: Chopin; Sarasate (DG, 1922)

Zino Francescatti

Zino (René-Charles) Francescatti (1902-1991): Frans violist. Studeerde viool bij zijn vader, een violist en cellist, en zijn moeder, een violiste. Hij trad op vanaf z´n vijfde en speelde op z´n tiende het vioolconcert van Beethoven in publiek.
1925: debuut in Parijs;
1926: tournee door Engeland met Maurice Ravel als pianist;
gaf vanaf 1927 les aan de Ecole Normale de Musique in Parijs en dirigeerde de Concerts Poulet.
1931: eerste wereldtournee;
1939: debuut in Amerika met het vioolconcert van Paganini onder John Barbirolli en de N.Y. Philharmonic.
Na W.O. 2 een geweldige internationale carrière met veel mooie opnamen (o.a. Beethoven vioolsonates met Robert Casadesus). Hij trok zich terug in 1976, verkocht zijn “Hart” Stradivarius van 1727 en richtte de Zino Francescatti Stichting op om jonge violisten te ondersteunen.

We horen een akoestische opname uit 1922 op Franse HMV, Disque Gramophone, van de toen 19-jarige Zino Francescatti met Georges Becker als begeleidend pianist.
Op Youtube is een mooie film te zien uit 1959 waarin Zino Francescatti, net als op de 78t.plaat (maar dan niet ingekort tot de helft) de Zigeunerweisen van Sarasate speelt.


1  Frédéric Chopin – August Wilhelmj: Nocturne op.27 no.2   4:14
    Opname 02-05-1922
2  Pablo de Sarasate: Zigeunerweisen op.20   3:43
    Opname 28-04-1922
Zino Francescatti, vi.; Georges Becker, pi.
78t 30 cm: Disque Gramophone L 357   (0237912/3)   cs 315-1 / 300

woensdag 8 december 2010

Emile Passani, Jean Fournet: Ravel Pianoconcert in G (Pathé, 1947)

Maurice Ravel
Emile Passani (1905-1974): Frans componist, koorleider en pianist. Studeerde piano bij Philip en compositie bij Huré. Hij componeerde o.a. een Rhapsodie provençale pour piano et orchestre (1930) en een fluitconcert (1949). Met het Emile Passani Koor heeft hij o.a. meegewerkt aan een plaatopname voor Columbia van het Requiem van Berlioz.

Het Pianoconcert in G van Maurice Ravel werd gecomponeerd tussen 1929-1931, na een goed ontvangen tournee door Amerika. Het concert is flink door Jazz beïnvloed. Jazz was al enorm populair in Parijs en in de V.S. raakte Ravel verder onder de indruk van de muziek die hij daar hoorde.
Door gezondheidsproblemen speelde niet Ravel de pianopartij op de première (14 januari 1932), maar Marguerite Long (1874-1966), aan wie het werk ook is opgedragen. Ravel dirigeerde bij die gelegenheid de Concerts Lamoureux. De Amerikaanse première vond tegelijkertijd plaats door het Boston Symphony Orchestra en het Philadelphia Orchestra op 22 april 1932.

Het is een aanstekelijke opname en deel 1 en 3 zijn prachtig gespeeld, het tweede prachtige langzame deel kan m.i. met veel meer diepgang gespeeld worden. 


Maurice Ravel: Pianoconcert in G:
1  allegramente   7:41
2  adagio assai   7:58
3  presto   3:47
Emile Passani, piano
Orchestre de l'Association des Concerts Colonne o.l.v. Jean Fournet
78t 30 cm: Pathé PDT 155-7   (CPTX 739-43)
Opname Théâtre des Champs-Elysées, 28-10-1947
Totale tijd: 19:26

Maurice Ravel: 
4  À la manière de a. Borodine; b. Chabrier   3:46
Emile Passani, piano
78t 30 cm: Pathé PDT 157   (CPTX 769)

maandag 6 december 2010

Josef Wolfsthal 2 - Schubert, Saint-Saëns (Homocord)


Josef Wolfsthal (1899-1931) is eerder aan bod geweest met een akoestische opname van een Romance van Beethoven. In deze Homocord 78t.plaat horen we Josef Wolfsthal in een trio met Ilonka von Pathy, piano en Carl Stabernack op harmonium. Dit is meer een rariteit dan dat het nou zo prachtig uitgevoerd is, het leunt aardig tegen de kitsch en de salonmuziek aan. Het is een akoestische opname, waarschijnlijk uit 1925. Zoals we op het label kunnen lezen was Wolfsthal concertmeester van de Berlijnse Staatsoper - dat werd hij in 1921.



1. Franz Schubert: Ave Maria
2. Camille Saint-Saëns: Prélude le déluge
Josef Wolfsthal, viool
Ilonka von Pathy, piano
Carl Stabernack, harmonium
78t 30 cm: Homocord B.8084 (M 50636/7)

Download mp3

zondag 5 december 2010

Albert Wolff 5: Franck Symph in d (1931)


De vijfde post met muziek van de dirigent Albert Wolff (1884-1970) met de Association des Concerts Lamoureux te Parijs, van welk orkest hij in de periode 1928-1934 eerste dirigent was. Voor info over Albert Wolff zie Wikipedia en mijn eerste post van Albert Wolff. 

Over de Symfonie in d van César Franck heb ik al geschreven in de post van Willem van Otterloo uit 1952, ook Wikipedia geeft info over deze symfonie. Mooi om de 2 uitvoeringen van Van Otterloo en Wolff te vergelijken! Persoonlijk vind ik het moeilijk kiezen...

César Franck: Symfonie in d
1  lento - allegro non troppo - allegro   17:01
2  allegretto   9:50
3  allegro non troppo   9:14
78t 30 cm: Grammophon 15062-5  
(1993 3/4; 1994½; 1995, 1996½, 2012-3, 2018-9½ bmp)
Opname 1931
Totale tijd: 36:05

Download mp3

vrijdag 3 december 2010

Hermann Abendroth: Händel, Vivaldi, Gluck, Sibelius (78t., Odeon)

Hermann Abendroth
Hermann Abendroth (1883-1956), Duits dirigent. Zeer uitgebreide informatie vindt u op Wikipedia. Hij heeft vanaf half jaren '20 tot zijn dood platen opgenomen. Volgde in 1934 Bruno Walter, die moest uitwijken, op bij het Gewandhausorchester in Leipzig. Vanaf 1937 was hij lid van der NSDAP, dirigeerde o.a. in Bayreuth. Hij werd door Hitler op een beschermde lijst gezet zodat hij niet naar het front hoefde. Na de oorlog wist hij niettemin opnieuw een carrière op te bouwen in Oost-Duitsland. 

In het boek Vaar wel Scheveningen (Sijthoff, 1974), van Mr. A. Adama Zijlstra, de grote man achter de wereldberoemde Kurhausconcerten van voor en na de oorlog, staan een paar anekdotes over Hermann Abendroth, die ook enkele seizoenen in Scheveningen gedirigeerd heeft, m.n. in 1929 en 1930. De Finse dirigent Georg Schnéevoigt had in 1929 een verhaal over de rivaliteit tussen Otto Klemperer en Abendroth. Klemperer had niet veel respect voor Abendroth, die hij maar een 'Simpelhannes' vond. Op een avond na een concert vertelde Abendroth hoe hij op een reis naar Londen zijn koffer was kwijtgeraakt.  Na eindeloze vergeefse pogingen op de boot om het voorwerp terug te krijgen, stapte hij mistroostig in de trein van Harwich naar Londen en, o wonder, bij aankomst op Liverpoolstreet Station was het eerste wat hij zag de verloren gewaande koffer! "Und", liet Abendroth hierop volgen, "das war der schönste Tag meines Lebens". Waarop Klemperers enige reactie was: "Muss das ein Leben sein!" 

Adama Zijlstra typeert Abendroth als een prettig mens, makkelijk om mee samen te werken, maar ook hij vond Abendroth nogal 'simpel'. Toen de oorlog al begonnen was heeft Abendroth nog enkele concerten in Scheveningen gedirigeerd in 1940. Bij een bezoek aan de Adama Scheltema's kwam het volgende verhaal: Abendroths schoonmoeder zwijmelde eens toen Hitler met groot gevolg in een bioscoop kwam: 'Oh, wie herrlich muss es sein, die Mutter des Fuhrers zu sein!' waarop de echtgenote van Adama Zijlstra nuchter opmerkte dat het haar een grotere eer leek de schoonmoeder van Hermann Abendroth dan de moeder van Hitler te zijn. Hierop was Abendroths onverwacht antwoord: 'Gnädigste, das sollten Sie nicht sagen!' ... "hij (= Abendroth) heeft het trouwens andermaal bewezen toen hij na de oorlog in de Ostzone Gewandhauskapellmeister te Leipzig was en 'overtuigd' communist werd: Abendroth was een eenvoudige geest, slecht was hij zeker niet". 
Of het nu opportunisme, overtuiging of simpelheid was, we horen hier een zeer vakbekwame dirigent met een frisse aanpak van muziek die in die tijd of niet, of 'zwaar' gespeeld werd (wat Händel en Vivaldi betreft). M.n. de Vivaldi vind ik heerlijk om te horen, lichtvoetig. De Gluck wordt mooi dramatisch neergezet, met een prachtige orkestklank. Oordeelt u zelf!


    Georg Friedrich Händel: Concerto Grosso in d op.6 no.10: 
1  allegro   3:04
2  allegro moderato   3:08
    Kölner Kammer-Orchester o.l.v. Hermann Abendroth
    78t 25 cm: Odeon O-11852a/b   (133741/2)

    Antonio Vivaldi: Concerto Grosso in a op.3 no.8 RV 522: 
3  allegro   2:43
4  rondo: larghetto e spiritoso   2:38
    Kölner Kammer-Orchester o.l.v. Hermann Abendroth
    78t 25 cm: Odeon O-11813a/b   (133737/8)
    Opname 1 t/m 4: 14-01-1933

5  Christoph Willibald von Gluck: Iphigenie in Aulis: Ouverture   8:08
    Mitgl.  Staatskapelle Berlin o.l.v. Hermann Abendroth
    78t 30 cm: Odeon O-7894 a/b   (XXNSK 21/22)
    Opname 19-06-1937 in de Berliner Philharmonie

6  Jean Sibelius: Finlandia, op.26 no.7   7:39
    Mitgl.  Staatskapelle Berlin o.l.v. Hermann Abendroth
    78t 30 cm: Odeon O-7896 a/b   (XXNSK 14/15)
    Opname 02-10-1936

Download mp3