donderdag 23 december 2010

Gerard Bunk, Paul van Kempen: Mozart (Polydor, 1929)

Gerard Bunk

Gerard Bunk (1888-1958): Nederlands organist, pianist en componist. Studeerde piano op conservatoria in Rotterdam, Engeland, en Duitsland (Bierfeld en Hamburg). Als organist was hij autodidact, een aanbod van Karl Straube om les van hem en van Max Reger te nemen sloeg hij af. Na 1925 werd hij tot cantor en organist benoemd van de St. Rainoldi-Kirche in Dortmund, met het grote Walcker orgel dat in 1908-9 gebouwd was en in 1943-4 vernietigd werd door luchtaanvallen. Dat orgel was een grote inspiratiebron voor Bunk.
In 1928 werd Bunk tot Duitser genaturaliseerd. Bunk was bevriend met Albert Schweitzer vanaf 1910 tot zijn dood, evenals met Max Reger en Charles-Marie Widor. Hij schreef veel muziek voor orgel, één van zijn bekendste werken is Einleitung, Variationen und Fuge über ein Alt-Niederländisches Volkslied (opus 31). Schweitzer zei o.a. over Bunk: “Keiner hat so über Orgelbau und Orgelkunst im Wandel der ersten Hälfte des 20. Jahrhundert berichtet und das Bild und die entwicklung festgehalten, wie er tat”.
Er is een Gerard Bunk Gesellschaft, waar veel informatie over Bunk (biografie, lijst van composities) en de Walcker orgels te vinden is.

Paul van Kempen

Paul van Kempen (1893-1955): Nederlands dirigent. Studeerde van 1910-13 aan het Amsterdams Conservatorium, met als leraren Bernard Zweers, Julius Röntgen en m.n. de eerste violist van het Concertgebouworkest, Louis Zimmerman. Speelde 2 seizoenen als violist in het Concertgebouw, daarna naar Duitsland omdat hij een positie als concertmeester of dirigent ambieerde. Kwam in 1920 in Dortmund, vormde met o.a. Gerard Bunk als pianist een pianotrio. 
Naturaliseerde in 1932 tot Duitser om te kunnen dirigeren in Oberhausen, daarna van 1934-1942 dirigent van de Dresdner Philharmoniker. Dit werd onder zijn leiding één van Duitslands beste orkesten. 
Van 1942-1944 in Aken als opvolger van Herbert von Karajan. 
Na de oorlog werd hij in Nederland in 1949 tot zijn dood dirigent van het Radio Philharmonisch Orkest in Hilversum. 

Door zijn oorlogsverleden was Van Kempen omstreden in Nederland: een gastdirectie bij het concertgebouw in 1951 leidde tot een grote rel. Iemand die erg fel anti-Van Kempen was, was de organisator van de Scheveningse Concerten, Mr. A. Adama Zijlstra. In zijn zeer informatieve boek "Vaar wel Scheveningen" (Sijthoff, 1974), waarin veel vooroorlogse beroemdheden de revue passeren,  schrijft hij: "Er was één dirigent die ik energiek probeerde mij van het lijf te houden, n.l. de heer Paul van Kempen. Deze Hollander, die zich in Duitsland een carrière had opgebouwd, behoorde tot de typische opportunisten die, nu de Duitsers eenmaal hier waren, probeerden zich als het ware op de bajonetten der bezetters, hier een plaats te veroveren, die zij voorheen niet bereiken konden" (hij schrijft over 1940) ... "toen na de oorlog deze zelfde opportunist zijn huik weer naar de wind had gehangen en ernaar streefde bij het Concertgebouw de opvolger van Mengelberg te worden, heb ik mij zelfs laten verleiden tot het schrijven van het enig ingezonden stuk waartoe ik ooit ben gekomen. Ik heb mij er met energie tegen verzet, niet zonder succes". 
Meer informatie over Paul van Kempen vind je op Wikipedia (Engels), Wikipedia (Nederlands) en opus klassiek

Dit is de eerste opname van Paul Van Kempen en voor zover ik weet de enige van Gerard Bunk. Wat Van Kempens dirigeerstijl betreft horen we met name in KV 67 een ouderwetse stijl met veel glissandi, slecht passend bij Mozart, maar niet ongebruikelijk in die periode.

Wolfgang Amadeus Mozart: 
1  Sonate voor orgel en orkest in Es KV 67: andante    3:24
2  Sonate voor orgel en orkest in C KV 336: allegro   3:43
Gerard Bunk, orgel
Orkest van het Conservatorium Dortmund o.l.v. Paul van Kempen
78t 30 cm: Polydor 95290   (B 27331/2)   1759/60 BM
Opname 1929

2 opmerkingen:

  1. Hi there :-)
    thank you so much for all of your music!
    could you perhaps reupload that Bunk-Mozart?

    thank you!!

    BeantwoordenVerwijderen