maandag 8 november 2010

Röntgen Kwartet 4: Dvorak SQ 12 op.96 (78t. Elite Special) 1946


Vrijdag 24 december 1948
Dezer dagen zijn in ons land nieuwe platen in de handel gebracht van een Zwitserse maatschappij; de Elite-special-platen. En wat ik er van hoorde, is van een voortreffelijke kwaliteit, vergelijkbaar met de allerbeste, reeds jarenlang bekende merken. Het repertoire, hier verkrijgbaar, bestaat uit kamermuziekopnamen.
Om te beginnen speelde het Röntgen-kwartet (een Nederlands ensemble) voor de Elite-plaat drie strijkkwartetten: van Mozart, het Jachtkwartet (plaatnummer 7035 tot 7037, dus 3 platen), Dvorák's Negerkwartet (7038-7040, 3 platen) en Schubert's Rosamundekwartet (7045-7048, 4 platen). Van acoustisch standpunt bezien uitnemende opnamen: vrijwel geruisloos en zonder zweven. De uitvoering voldeed mij in Dvorák het beste, voor Mozart en Schubert leek mij de klank van het Röntgenkwartet te verzadigd en het ensemblespel te grof ook.
Lex van Delden

Een niet onverdeeld gunstige recensie van Lex van Delden, waarbij de Dvorak van deze vierde post met opnamen van het Röntgen Kwartet er nog het best van af komt. Wel valt me op dat het vibrato dat de violisten hanteren vrij groot en langzaam is, maar dat was in die tijd niet ongebruikelijk. De Haydn opname noemt Lex overigens niet, terwijl die qua nummering als eerste opgenomen zou moeten zijn. Ook in deze platen zat helaas een slag, zodat een soort 'hartslag' - geluid in het begin van elke plaatkant onvermijdelijk is.
Met dank aan Genealogie die me attendeerde op de recensie van Lex van Delden.
Joachim Röntgen (1906-1989) was de eerste violist van het Röntgen-kwartet dat hij in 1940 oprichtte. De andere leden waren Piet Nijland (1916-2001), tweede viool; Wim de Zoete, altviool, en Cornelis Preuyt (1913-1975), cello. De opname is in 1946 gemaakt in Zwitserland.

Anton Dvorak: Strijkkwartet no.12 in F op.96
1  allegro ma non troppo   6:56
2  lento   7:01
3  molto vivace   3:45
4  finale: vivace ma non troppo   4:45
Röntgen Kwartet
78t 30 cm: Elite Special 7038-40   (3276-81)
Opname: juli 1946
Totale duur: 22:27

Download flac
Download mp3

5 opmerkingen:

  1. Interesting! These guys sure had a ... err... unique sense for rhythm! But the playing is individual and the transfer you've made is exceptional! Bravo.

    I wish I could find such interesting 78s here in NYC. Keep these coming, please!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Satyr,ook bedankt voor deze "laatste" opname!

    Inmiddels heb ik het boekje "Muziek is mijn leven" van Joachim Röntgen (tweedehands) aangeschaft. Daaruit blijkt dat de plaatopnames voor de vier kwartetten (Haydn's "op.76 in D dur", Dvořák's "op. 96", Mozart's "Jachtkwartet" en Schubert's "Rosamunde") in juli 1946 plaatsvonden in Zwitserland. Haydn, Dvořák en Mozart werden in Zwitserland het eerst uitgebracht, Schubert later. Overigens is het denkbaar dat de opnames pas in 1948 in Nederland het licht zagen, gezien het stringente deviezenbeleid (en dus importrestricties) in de naoorlogse jaren.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Thanks Squirrel! En Genealogie, dat lijkt me een hoogst interessant boek. en geweldig dat we nu de datum weten. Hebben ze buiten deze 4 kwartetten nog meer opgenomen eigenlijk?

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Een "affreus" late reactie, Satyr, mijn excuses. Ik heb het boekje "Muziek is mijn leven" nu een paar keer doorgespit, doch er wordt geen melding gemaakt van andere plaatopnames.
    Van het Róntgen Kwartet is wél meer bewaard gebleven. Op een CD-bijlage bij het boek "De Hoge Vlucht"(Het leven van Madeleine Margot 1902-1997) door Niek Miedema, staat o.a. een opname van het "Quartettino in a-klein" van Joachim Röntgen, gespeeld door het Röntgen Kwartet. Dat is een opname van de Nationale Omroep van 16 november 1941. Voor de duidelijkheid: Madeleine Margot was de levensgezellin van de cellist Cornelis Preuijt.
    Doch dat is allemaal niet zo relevant op een site over 78-toeren opnames.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dank voor al deze informatie, die ik zeer relevant vindt voor de Nederlandse muziekhistorie, dus ook voor een blog dat probeert artiesten van vroeger weer uit de vergetelheid te halen. Interessant, die CD bij dat boekje "De hoge lucht"... Nogmaals mijn dank!

      Verwijderen